Kredyt hipoteczny we frankach - ważny wyrok TSUE

W czwartek, 29 kwietnia 2021, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedział na 5 pytań prawnych zadanych mu przez Sąd Okręgowy w Gdańsku. Wniosek dotyczył umowy z 2008 roku ws. kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich udzielonego na budowę domu.

Kredytobiorcy złożyli pozew przeciwko bankowi, domagając się m.in. stwierdzenia nieważności umowy z uwagi na nieuczciwość postanowień dotyczących indeksacji, bez których umowa kredytu nie może być dalej wykonywana.

TSUE wskazał m.in. iż:

- do sądu krajowego należy stwierdzenie nieuczciwego charakteru warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, nawet jeśli warunek ten został zmieniony przez te strony w drodze umowy;

- skutki stwierdzenia przez sąd istnienia nieuczciwego warunku w umowie zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem podlegają przepisom prawa krajowego;

- to sąd krajowy, jeśli stwierdzi nieuczciwy charakter warunku umowy, zobowiązany jest poinformować konsumenta o możliwych konsekwencjach prawnych, wynikających ze stwierdzenia nieważności takiej umowy. Kwestia utrzymania się w mocy umowy powinna być oceniana przez sąd krajowy;

- to sąd krajowy ustala od kiedy termin przedawnienia roszczeń banku

Trybunał przypomniał, że konsument może również świadomie i dobrowolnie zgodzić się na warunek umowy (nawet jeśli został on uznany przez sąd za nieuczciwy i niewiążący). Aby mógł to jednak zrobić, sąd krajowy powinien przedstawić mu, w sposób obiektywny i wyczerpujący, konsekwencje prawne, jakie może pociągnąć za sobą usunięcie nieuczciwego warunku. Taka informacja jest istotna, gdyż niezastosowanie nieuczciwego warunku może prowadzić do stwierdzenia nieważności całej umowy, narażając ewentualnie konsumenta na roszczenia banku dotyczące rozliczenia stron, ale także o koszty bezumownego korzystania z kapitału.


Trybunał nie odniósł się bezpośrednio to tematów, których wyjaśnienie oczekiwane było w środowiskach prawniczych, m.in.:

-  od kiedy liczyć okres przedawnienia roszczeń banku wobec klienta (czy można przyjąć, że dopiero od wyroku ustalającego nieważność umowy rozpoczyna się wymagalność);

- kwestia wysuwania przez bank tzw. roszczeń za korzystanie z kapitału (czy po stwierdzeniu nieważności umowy bank ma prawo żądać od klienta opłat za wieloletnie korzystanie z kapitału).

Wyjaśnienie dalszych szczegółów, w tym powyższych nierozwianych przez TSUE wątpliwości, pozostaje po stronie Sądu Najwyższego. 11 maja ma się odbyć posiedzenie Izby Cywilnej SN w sprawie zagadnień prawnych dotyczących kredytów walutowych. Termin dwukrotnie przesuwano w oczekiwaniu właśnie na powyższą rekomendację TSUE.

Pozostałe aktualności

Rekomendacja KNF a rynek kredytów hipotecznych

Rekomendacja KNF zmieniająca sposób wyliczania zdolności kredytowej, stanęła wielu Polakom na drodze do realizacji marzenia o posiadaniu własnego „M”. Branża pośrednictwa finansowego w II kw. 2022 r.

Czytaj więcej

Po wakacje kredytowe sięgnęły w większości osoby, które nie mają opóźnień w spłacie rat kredytu hipotecznego

Na dzień 30 sierpnia 2022 r. sektor bankowy zaraportował do bazy BIK 876 tys. rachunków objętych wakacjami kredytowymi o wartości 228 mld zł. Zawieszenie spłaty rat dotyczy 44,5% spośród 1,97 mln złotowych kredytów mieszkaniowych i stanowi 58% ich wartości do spłaty. Co ciekawe, przeciętnie korzystający z wakacji mają bardzo wysoki scoring BIK na poziomie 83,4 punktów na 100.

Czytaj więcej

Na czym polegają ustawowe wakacje kredytowe i czym różnią się od „bankowych”?

Od momentu wprowadzenia możliwości ustawowych wakacji kredytowych, tylko do 10 sierpnia spośród ponad 3,5 mln uprawnionych, wniosek o nie złożyło 850 tysięcy osób.

Czytaj więcej