Kredyt hipoteczny we frankach - ważny wyrok TSUE

W czwartek, 29 kwietnia 2021, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedział na 5 pytań prawnych zadanych mu przez Sąd Okręgowy w Gdańsku. Wniosek dotyczył umowy z 2008 roku ws. kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich udzielonego na budowę domu.

Kredytobiorcy złożyli pozew przeciwko bankowi, domagając się m.in. stwierdzenia nieważności umowy z uwagi na nieuczciwość postanowień dotyczących indeksacji, bez których umowa kredytu nie może być dalej wykonywana.

TSUE wskazał m.in. iż:

- do sądu krajowego należy stwierdzenie nieuczciwego charakteru warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, nawet jeśli warunek ten został zmieniony przez te strony w drodze umowy;

- skutki stwierdzenia przez sąd istnienia nieuczciwego warunku w umowie zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem podlegają przepisom prawa krajowego;

- to sąd krajowy, jeśli stwierdzi nieuczciwy charakter warunku umowy, zobowiązany jest poinformować konsumenta o możliwych konsekwencjach prawnych, wynikających ze stwierdzenia nieważności takiej umowy. Kwestia utrzymania się w mocy umowy powinna być oceniana przez sąd krajowy;

- to sąd krajowy ustala od kiedy termin przedawnienia roszczeń banku

Trybunał przypomniał, że konsument może również świadomie i dobrowolnie zgodzić się na warunek umowy (nawet jeśli został on uznany przez sąd za nieuczciwy i niewiążący). Aby mógł to jednak zrobić, sąd krajowy powinien przedstawić mu, w sposób obiektywny i wyczerpujący, konsekwencje prawne, jakie może pociągnąć za sobą usunięcie nieuczciwego warunku. Taka informacja jest istotna, gdyż niezastosowanie nieuczciwego warunku może prowadzić do stwierdzenia nieważności całej umowy, narażając ewentualnie konsumenta na roszczenia banku dotyczące rozliczenia stron, ale także o koszty bezumownego korzystania z kapitału.


Trybunał nie odniósł się bezpośrednio to tematów, których wyjaśnienie oczekiwane było w środowiskach prawniczych, m.in.:

-  od kiedy liczyć okres przedawnienia roszczeń banku wobec klienta (czy można przyjąć, że dopiero od wyroku ustalającego nieważność umowy rozpoczyna się wymagalność);

- kwestia wysuwania przez bank tzw. roszczeń za korzystanie z kapitału (czy po stwierdzeniu nieważności umowy bank ma prawo żądać od klienta opłat za wieloletnie korzystanie z kapitału).

Wyjaśnienie dalszych szczegółów, w tym powyższych nierozwianych przez TSUE wątpliwości, pozostaje po stronie Sądu Najwyższego. 11 maja ma się odbyć posiedzenie Izby Cywilnej SN w sprawie zagadnień prawnych dotyczących kredytów walutowych. Termin dwukrotnie przesuwano w oczekiwaniu właśnie na powyższą rekomendację TSUE.

Pozostałe aktualności

Deweloperski Fundusz Gwarancyjny – czy wpłynie na ceny mieszkań?

Przyjęty w lutym przez Radę Ministrów projekt ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz o Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, może przyczynić się do wzrostu cen nieruchomości z rynku pierwotnego.

Czytaj więcej

Zmiany w opodatkowaniu najmu

Weszły w życie oczekiwane zmiany przepisów o podatku dochodowym. To dobra wiadomość dla podatników, którzy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wynajmują nieruchomości, zwłaszcza na cele mieszkaniowe.

Czytaj więcej

Ulga mieszkaniowa w PIT dłuższa o rok

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra finansów, osoby, które w 2018 r. sprzedały dom lub mieszkanie i nie zdążyły do końca 2020 r. przeznaczyć środków na zakup kolejnej nieruchomości, wciąż mogą uniknąć 19% podatku, kupując nowy lokal do końca 2021 r.

Czytaj więcej