Z artykułu dowiesz się:
- na czym polega podstawowy podział dźwięków w akustyce budowlanej i jaki ma on wpływ na zastosowanie
- odpowiednich materiałów izolacyjnych
- czym różni się wygłuszenie, wytłumienie i wyciszenie
- jakie rozwiązania izolacyjne zastosować w przypadku projektu lub budowy domu, a jakie w gotowym budynku
- w jaki sposób określa się skuteczność materiałów izolacyjnych oraz które z nich wybrać dla najlepszego efektu.
Podział źródeł hałasu
Źródła i sposób przenoszenia dźwięku mogą być bardzo różne, zróżnicowane są też materiały które chronią przed nadmiernym hałasem. W akustyce budowlanej stosuje się zazwyczaj podział na:
- dźwięki rozchodzące się w powietrzu (np. mowa ludzka, muzyka, ruch uliczny)
- dźwięki rozchodzące się w materiale (gruncie, konstrukcji budynku itd., na przykład przejeżdżający pociąg, tupanie, padający deszcz).
Nie jest to jednak bardzo ścisłe rozgraniczenie - dźwięki powietrzne mogą pobudzać dźwięki w materiale i na odwrót. Zazwyczaj dźwięki przenoszone przez materiał są trudniejsze do wyeliminowania.
Nie istnieje również uniwersalne tworzywo chroniące przed każdym rodzajem hałasu. Wybierając materiały do budowy domu, na początek warto zwrócić uwagę na najbliższe otoczenie budynku (ruchliwa szosa, przejazd kolejowy, bliskość placu zabaw lub hal przemysłowych) i dopasować do nich rodzaj izolacji.
Powszechnym współczynnikiem stosowanym przy określaniu stopnia izolacji danego tworzywa jest Rw. Oznacza on izolacyjność akustyczną wyrażana w decybelach – im wyższa, tym dany materiał lepiej chroni przed niepożądanymi dźwiękami.
Podstawowe pojęcie stosowane w izolacji akustycznej to:
- Wygłuszenie - czyli odizolowanie pomieszczenia od dźwięków zewnętrznych oraz blokowanie odgłosów wydostających się od wewnątrz;
- Wytłumienie – które poprawia izolację akustyczną danego pomieszczenia lub mieszkania (za pomocą odpowiedniej aranżacji wnętrza i zastosowania w nim elementów niejako „wchłaniających” dźwięk np. poduszek, zasłon, puszystych dywanów);
- Wyciszenie – czyli termin ogólny, który mieści w sobie obydwa powyższe
Na co zwrócić uwagę przy planowaniu izolacji akustycznej?
1. Odpowiedniej grubości ściany oraz materiał ich wykonania. Dobre rezultaty daje zastosowanie bloczków silikatowych. Wyróżniają się ona dużą gęstością, są więc odporne na drgania. Wytłumiają zarówno dźwięki uderzeniowe (tupanie, stukanie), jak i dźwięki przenoszone przez fale powietrza. Przy zastosowaniu bloczków silikatowych o grubości 18 cm zredukujemy głośność dźwięku o 50-55dB – to świetne rozwiązanie np. przy zabudowie szeregowej. Oczywiście im grubsza warstwa bloczków, tym lepsza izolacja. Na poziom izolacji akustycznej ma również wpływ ogólny stan ścian – dla przykładu, suche ściany dadzą lepszy efekt niż zawilgocone.
2. Właściwa ilość warstw w ścianie: najlepiej wypadają pod tym względem ściany trójwarstwowe, z izolacją w postaci wełny mineralnej.
3. Rozwiązania doraźne: tapety i panele. Jeśli chcesz wygłuszyć hałas o słabym natężeniu, niskokosztowym rozwiązaniem mogą być tapety. Najlepiej zadziałają te z chropowatego materiału, np. z bawełny. Ułożenie paneli jest droższym, ale bardziej skutecznym sposobem. Zapewniają one wygłuszenie hałasu z zewnątrz oraz poprawiają akustykę w danym pomieszczeniu.
4. Właściwa izolacja stropu. Podobnie jak w przypadku ścian, znaczenie ma rodzaj użytego materiału. Najkorzystniej wypadają stropy żelbetowe monolityczne – ich największą zaletą jest zapewnianie dobrej izolacji szczególnie od dźwięków powietrznych. Ich zbrojenie jest jednak skomplikowane i wymaga wykonawcy o wysokich kwalifikacjach. W warstwie izolacyjnej stropu umieścić można styropian elastyczny lub wełnę mineralną, przy czym należy pamiętać, że styropian tłumi jedynie dźwięki uderzeniowe. Najłatwiej oczywiście zadbać o izolację stropu w nowych budynkach, jednak czasem możliwa jest również ponowna aranżacja starego budownictwa. Jeśli w warstwie izolacyjnej nie zastosowano tam właściwych elementów zagłuszających, a inne materiały (np. odpady budowlane), można usunąć stare wypełnienie i zastosować zamiast niego wełnę mineralną. Ochronę przed hałasami z góry zapewni również podwieszany sufit – szczególnie, jeśli pomiędzy płaszczyznami sufitu zastosujemy materiał o silnym współczynniku chłonności, np. matę wygłuszającą.
5. Wyciszenie podłogi. Dźwięki dobiegające z niższych pięter można wyciszyć za pomocą podłogi korkowej. Działa ona podobnie do mat dźwiękochłonnych, jest klejona bezpośrednio do podłoża. Rozwiązaniem może być też podłoga pływająca. Ten rodzaj podłogi nie posiada stałego mocowania do podłoża i ścian, a deski lub panele stanowią jedną połączoną płaszczyznę. W izolacji akustycznej stosuje się tu styropian (specjalny styropian izolacyjny, nie należy stosować styropianu do ocieplania budynków) lub twardą wełnę mineralną o grubości ok. 3-5 cm
6. Dobór oraz izolacja okien. Nowoczesne okna powinny być w dużym stopniu dźwiękoszczelne (współczynnik Rw dla okien średniej klasy to 30 dB, okna o najlepszych parametrach osiągają wynik na poziomie 45 dB.). Ilość warstw ma znacznie, ale ważna jest też grubość elementów szklanych. Jeśli nasze okna są skierowane w stronę ruchliwej ulicy można również zainwestować w rolety zewnętrzne, a wewnątrz zawiesić grube zasłony. Droższym rozwiązaniem (jednak zapewniającym większe wyciszenie oraz prywatność) są też okiennice.
7. Nowoczesne drzwi. Mogą one pomóc w ochronie przed hałasem (drzwi zewnętrzne na poziomie 32-36 dB) – dlatego warto zainwestować w model o podwyższonym współczynniku dźwiękochłonności (drzwi bez przeszkleń, pełne, sprawdzą się lepiej). Znaczenie ma nie tylko materiał wypełniający drzwi, ale również zastosowanie prawidłowo przylegających do futryny uszczelek. Można zastosować maty do wygłuszania drzwi - powszechnie dostępne i łatwe do zamontowania. Pomogą w izolacji mieszkania przed hałasem z klatki schodowej. Warto zainwestować w matę o grubości około 10 mm. Trochę droższym (ale też skuteczniejszym) rozwiązaniem jest tapicerka, możliwa do zastosowanie w niemal wszystkich typach stolarki drzwiowej.
8. Odpowiednie materiały izolacyjne. Materiały o dużej gęstości (silikaty, ceramika, beton) są zazwyczaj bardzo dobrymi izolatorami dźwięku. Drgania pochłoną różnego rodzaju wełny i włókniny, korek oraz folia dźwiękoizolacyjna. W izolacji akustycznej bardzo często wykorzystywana jest również wełna mineralna. W ścianie warstwowej połączenie wełny z dwoma rodzajami płyt o różnej gęstości przyniesie dobre efekty. Często materiały stosowane do izolacji termicznej wspomagają też izolację akustyczną. Tu również trzeba je jednak odpowiednio dobrać: twarda wełna mineralna odpowiedniej grubości spełni oba zadania, natomiast styropian ze względu na swoją budowę zapewni ochronę termiczną, ale już nie w pełni akustyczną.
9. Zapewnienie ciągłości izolacji. Nawet najlepsze materiały nie pomogę, jeśli izolacja zostanie zamontowane niedbale – może to zmniejszyć jej skuteczność nawet o kilkanaście decybeli. Należy również zidentyfikować tzw. mostki akustyczne. Są to miejsca, którymi dźwięki mogą przedostawać się do wnętrza, położone najczęściej na styku dwóch elementów. Mogą to być okolice okien i drzwi, miejsca pod stropami oraz na styku ścian. Dlatego stolarka okienna i drzwiowa musi być wykonana solidnie i szczelnie.
Jeśli kupujesz gotowy dom, sprawdź koniecznie, z jakich materiałów został on zbudowany. W tym celu wystarczy projekt domu, który dostarczy wszelkich niezbędnych informacji.
Oglądając dom na sprzedaż od wewnątrz, trzeba sprawdzić stan podłogi, a także okien i drzwi. Warto również przyjrzeć się ścianom i sufitom. Dopiero bardzo wnikliwa analiza pozwoli na oszacowanie ewentualnych kosztów dodatkowych, związanych z izolacją akustyczną.
Wciąż szukasz dla siebie najlepszego domu? Zajrzyj tutaj.